CHUYỆN TÌNH XÓM NÚI
Truyện ngắn của Trịnh-Tuyên
Việc cô Thông có thai làm cả xóm núi kinh ngạc.
- Xóm vắng, có hơn chục nóc nhà, toàn là ông bà già trẻ nít, chửa với
ai mới được chứ ?
- Lạ nhỉ, lâu nay cô ta có đi đâu xa? Suốt ngày chăm gà, chăm lợn,
ngoài ra chăn dắt mấy con bò dọc bờ sông, mà khúc sông này vắng lắm,
nước chảy xiết, toàn vụng thẳm, thuyền bè đi qua dạt sang bờ trái hết,
có ai dám bén mảng đến cái xứ khỉ ho cò gáy này đâu?
Người rỗi mồm thì cứ bàn ra tán vào, còn cái bụng cô Thông thì cứ mỗi
ngày mỗi nhô cao lên theo thời gian một cách kiêu hãnh...
**
Xóm Cùng nằm bên bờ thượng nguồn sông Mã, phía trên là dãy núi Phay Sỉ
cao ngất, phía dưới, con suối Tha Ly gồ ghề, nhấp nhô miên man đá.
Nước chảy róc rách, bốn mùa chim kêu vượn hót. Có lẽ xưa kia các cụ
đặt tên làng “Cùng ” là vì thế!?
Phía bờ sông bên kia là trại giam. Từ làng Cùng nhìn sang, chỉ thấy
bịt bùng dây thép gai giăng trên những bức tường cao lù đen mốc. Chiều
đến, tiếng kẻng báo hết giờ lao động và tiếng còi điểm danh quân số tù
nhân vọng sang rõ mồn một. Nhiều hôm, nửa đêm nghe tiếng súng nổ đì
đòm, biết là có phạm nhân trốn trại ... Nhà nước cũng đã tốn công khảo
sát lắm mới thiết kế được một nơi giam giữ những kẻ phạm tội "cách ly
đời sống xã hội" cho thật đúng nghiã.
Vào những năm bảy mươi của thế kỷ trước, một số người vùng xuôi nghe
theo chủ trương của Đảng lên khai khẩn ở vùng này. Ban đầu cũng thành
lập một “hợp tác xã” hẳn hoi nhưng vì xa phố huyện, đường xá gập
ghềnh, làm ăn thì lụn bại, sau xé lẻ, nhà nào biết nhà ấy. Huyện cũng
“quên”luôn. Có cán bộ nào dám đi vài chục cây số đường rừng mà đến chỉ
đạo, mà có ai mà chỉ đạo? Mấy chục năm rồi mà làng vẫn vắng teo. Đặt
tên là bản Cùng không được vì toàn người Kinh ở. Nên người ta vẫn gọi
là xóm hoặc làng Cùng cho ra vẻ một làng quê ở dưới "xuôi". Thanh niên
nam nữ, có anh chị nào, lớn lên là lập tức rời khỏi làng đi nơi khác.
Đàn bà quá lứa thì đi xuất khẩu lao động, thành thử trong xóm bây giờ
chỉ trơ khấc mấy ông bà già sống bằng tiền con cái đi làm xa gửi về
cùng với việc hái lượm dưới chân núi Phay Sỉ.
Thông ở cùng mẹ già ngoài bảy mươi, cha chết vì một cơn sốt rét ác
tính từ khi còn rất bé. Năm nay đã bước sang tuổi “băm”, là đứa con
gái cao tuổi nhất chưa có chồng ở cái xóm núi heo hút này.
Thông bị tật từ nhỏ. Bàn chân phải quặp vào bên trong nên đi cà nhắc.
Mỗi khi kéo cái chân phải lên thì tay trái lại huơ ra phía trước giật
vào như là đang gặt lúa.
Đúng là tạo hoá khéo sắp đặt, bù vào cái chân dị tật ấy lại đi theo
một khuôn mặt hiền dịu cùng với đôi mắt lá răm bí ẩn, bộ ngực đầy đặn,
cổ cao trắng nõn nhấp nhô cặp vú tròn căng. Giá không tật nguyền thì
làm gì cô ta còn ở cái xóm này? Cô đã bay sang Đài Loan hoặc chí ít là
Hàn Quốc làm ô sin để khi trở về xây cái biệt thự mấy tầng sang trọng
từ lâu rồi!
Việc cô Thông có chửa với ai vẫn là đầu đề của câu chuyện của mấy mụ
già hay ngồi lê đôi mách. Người ta khẳng định như đinh đóng cột rằng
không thể chửa với mấy cái ông lão ngoài bảy mươi suốt đêm ho khù khụ
và cũng không thể chửa với con vượn núi như trong truyền thuyết về vua
Lê đại Hành được!? Vậy thì cái cô gái quá lứa lỡ thì ở cái xóm núi hẻo
lánh bốn mùa sương phủ đó chửa với ai, vẫn đang là điều bí ẩn.
Gần đến tháng sinh nở, Thông đi lại có vẻ khó khăn hơn. Nhà neo người,
cô cố gắng lo toan mọi việc. Trông gương mặt cô vẫn bình thường như
những người phụ nữ mang thai sắp đến kỳ sinh nở: Hơi sốt ruột, thoáng
chút lo lắng nhưng tự tin, đôi khi hay mĩm cười một mình, ánh mắt ngời
lên một niềm hạnh phúc vì sắp được bế trên tay một sinh linh bé bỏng.
Nhưng quan trọng nhất là được làm mẹ, điều mà bất cứ ai là phụ nữ cũng
đều khao khát.
Thông trở dạ vào một đêm trăng sáng. Khi bà đỡ đón thằng bé con ra
khỏi cái cơ thể người mẹ bê bết máu thì bất thình lình có tiếng súng
nổ đì đòm bên phía trai giam. Chắc lại có chuyện tù nhân trốn trại?
Chỉ trong một khoảnh khắc, phía bên này, một sinh linh bé bỏng chào
đời, phía bên kia một kẻ trốn khỏi nơi giam giữ để đi tìm tự do.
Thằng bé khóc to lắm, khóc như oan như ức điều chi, cứ như xé vải.
Tiếng nó khóc dội vào vách núi, từ vách núi, âm thanh phản hồi trở
lại, vang động cả một vùng. Ở cái nơi heo hút này, tiếng trẻ khóc chào
đời mới thiêng liêng và hạnh phúc biết bao! Ôi làng Cùng! Từ nay sẽ có
thêm một công dân mới, rồi đây, cuộc đời hạnh phúc hay khổ đau, số
phận mẹ con nhà nó vẫn đang còn ở phía trước...Nhưng trước mắt, một
cuộc sống mới đã bắt đầu.
Sáng hôm sau, Thông nằm ôm con, bụng nóng như lửa đốt. Linh tính báo
cho cô biết, tiếng súng nổ đêm qua có liên quan đến Nam. Anh ấy liều
lắm, đã nói là làm. Nam đã từng hứa với Thông khi sinh nở, Nam sẽ bên
cô. Đêm nay, đúng như cô dự đoán, thằng Bắc, con anh sẽ chào đời. Chắc
là Nam trốn không thoát cho nên mới có tiếng súng bắn chỉ thiên vào
đêm tối kia. Cầu trời khấn phật đừng có việc gì sẩy ra đối với anh ấy.
Nam ơi! Anh là một người tốt nhất trên đời mà em được gặp. Nam ơi!
Đừng bỏ em nghe anh...
Cô hình dung lại cái lần gặp gỡ định mệnh ấy.
Hơn chín tháng trước đây, Nam cùng với muời mấy người bạn tù được trại
giam cho chống mảng sang dãy núi phía bên làng Cùng chặt gỗ. Nam là
một phạm nhân can án giết người. Án phạt mười tám năm, Nam thụ án được
mười sáu năm. Thường những tù nhân sắp hết hạn được ban quản giáo cho
ra ngoài khu trại giam lao động, gọi là tù nhân “tự giác”.
Buổi chiều hôm ấy, sau khi đã chặt được mấy cây gỗ to đang kết bè đưa
về trại thì một cơn lũ lớn ập về. Nước ào xuống bất ngờ đến nỗi Thông
đang chăn dắt mấy con bò không kịp chạy liền bị lũ cuốn theo. Thông
không kịp kêu cứu, hai tay chới với giữa dòng lũ xiết. Từ phía trên,
một người đàn ông mặc áo tù nhân lao xuống dòng chảy không chút do dự.
Khi Thông đang chìm dần, thì cảm giác có một cánh tay đang bế ngang
người Thông nâng bổng lên. Thông vội dơ hai tay yếu ớt ôm lấy người ấy
rồi sau đó không còn biết gì nữa.
Thông tỉnh dậy, thấy mình đang nằm gần như trần truồng bên đống lửa,
cạnh một ngưòi đàn ông lạ mặt mặc áo tù nhân. Cô hoảng hốt định hét
lên thì bên tai nghe giọng nói rất trầm ấm:
- Không việc gì phải sợ! Hôm qua cô bị lũ cuốn, tôi phải vất vả lắm
mới đưa được cô lên bờ. Quần áo ướt hết, tôi đã hong khô.
Người đàn ông quẳng bộ quần áo cho cô và nói như ra lệnh: - mặc vào
đi, không bị cảm lạnh bây giờ!
Họ đã ở bên nhau trong một cái hang khá rộng rãi suốt mấy ngày liền.
Nam kể cho Thông nghe về cuộc đời của anh. Nam mồ côi cha từ bé. Mẹ đã
vất vả lắm mới nuôi được anh ăn học. Năm thứ tư đại học thì một sự cố
đã làm đảo lộn cuộc đời anh.
Vì luôn phải vay nợ để gửỉ tiền cho con, mẹ anh đã nợ lão giám đốc
ngân hang về hưu rất giầu có số tiền lên đến năm mươi triệu. Một lần
trở về nhà muộn, vô tình đứng ngoài chứng kiến cuộc đối thoại giữa mẹ
và lão già đó trong gian nhà chật hẹp của mẹ con anh.
- Tôi không thể cho cô khất thêm được nữa. Hôm nay, bằng bất cứ giá
nào, cô phải thanh toán cả gốc cả lãi cho tôi. Tổng là năm mươi triệu,
không kém một xu!
Mẹ anh vừa khóc, vừa van xin :
- Xin ông cho mẹ con tôi khất thêm một năm nữa. Cháu nó học sắp xong
rồi! Cháu học giỏi, ra trường chắc là xin được việc làm. Mẹ con em xin
hoàn trả cho cho ông.
Lão già cười hềnh hệch:
- Tôi cóc cần chuyện con cô học giỏi hay không giỏi, tôi chỉ cần cô
trả nợ cho tôi. Còn chưa có tiền trả lãi thì...
Hắn lao vào định làm nhục mẹ anh, nhưng gặp phải sự chống cự quyết liệt.
Và anh, một người con hiếu thảo vì cứu mẹ mình, đã can án giết người!
Người ta bỏ qua hành vi cưỡng hiếp của lão giám đốc ngân hàng về hưu
kia không biết vì lý do gì!? Còn Nam, phạm tội với hành vi“cố ý giết
người”, lãnh án mười tám năm...
Nam đoán chắc những người đi cùng với mình sẽ về báo cáo với ban giám
thị trại giam là mình đã bị lũ cuốn. Làm sao mà thoát được giữa dòng
thác lũ hung dữ như vậy?
Người ta chỉ cần thông báo về địa phương là phạm nhân Phan Hoài Nam bỏ
trốn, bơi qua sông và mất tích là xong. Đây là cơ hội cho Nam được tự
do.
Nhưng với Thông, cô lại không nghĩ như vậy, cô khuyên Nam nên quay lại
trại, thụ án nốt hai năm, hứa khi anh mãn hạn tù sẽ theo anh về quê ra
mắt người mẹ già đang ngày đêm vò võ ngóng chờ thằng con trai yêu quý
của bà. Bà sẽ hạnh phúc biết bao khi được bồng đứa cháu nội trên
tay...
Nam dặn dò Thông là gắng đợi anh. Bằng giá nào, khi Thông sinh con sẽ
báo cho anh để anh được bên người vợ hiền khi vượt cạn, dù là gái hay
trai cũng đều đặt tên là Bắc. Cha bờ Nam, con bờ Bắc mà!
Đêm thằng Bắc ra đời, Nam nằm trong trại giam như nghe rõ tiếng khóc
của nó, lòng người cha xốn xang không bút nào tả xiết. Vì là “tù tự
giác” Nam được giam nới lỏng ở phía ngoài chứ không phải nằm trong khu
“biệt giam”. Ban ngày đi làm, anh đã quan sát, phía bờ sông có một
quảng sông lở rất sâu vào bờ trông như một cái “vịnh” nhỏ. Ban giám
thị trại cho rào một hàng rào sằt bao ra tận mặt sông. Cái “vịnh” là
nơi tù nhân vừa tắm rửa, vừa là nơi xuống gánh nước tưới cho cây cối
quanh khu nhà ở của cán bộ quản giáo. Chỉ cần lặn một hơi qua cái hàng
rào sắt đó là anh có thể đến bên người vợ hiền và đứa con thơ bé bỏng
của anh.
Anh lẳng lặng rời khỏi những người bạn tù ngày làm nặng nhọc giờ đang
ngủ say như chết, nhẹ nhàng trườn về phía cái vịnh lờ mờ ánh điện.
Nam có tài bơi lội, nhất là môn lặn. Ở trường đại học, bốn năm liền
anh đạt danh hiệu vận động viên bơi lội xuất sắc. Khi lặn xuống đáy
lớp hàng rào, anh mới biết mình nhầm thì đã muộn.
Hàng rào sắt được điều khiển bằng từ tính. Ở lớp dưới cùng hàng rào
sắt, người ta luồn những sợi thép nhỏ nối với một rơ le. Nếu phạm nhân
nào có ý định trốn trại, lặn qua lớp rào ngăn cách sẽ bị vướng và kéo
căng những sợi thép nhỏ kia. Bị ngắt điện, từ tính mất tác dụng, hàng
rào sẽ sập xuồng ngăn cách giữa khu vực vụng và phía ngoài sông.
Như trên đã nói, vì Nam lặn rất giỏi, cho nên mãi khi đến chân hàng
rào sắt mới đụng phải các sợi dây thép nhỏ giăng ngầm phía dưới. Bởi
thế, khi anh đang lặn dưới chân hàng rào thì hệ thống rơ le mới làm
việc... Phập! Nam như một con cá bị thỏi sắt xuyên ngang chuẩn bị đưa
lên lò than để nướng. Anh quằn quại đau đớn dưới đáy sông sâu. Khi đó
trên bờ, người ta mới phát hiện thiếu một phạm nhân. Tiếng súng báo
động cùng với tiếng khóc thét của đứa con trai vừa chào đời cũng là
giây phút cáo chung của cuộc đời anh.
Ngày hôm sau, một cơn lũ lớn từ thượng nguồn đổ về, hàng triệu tấn phù
sa trôi qua đã vùi lấp vĩnh viễn xác tên tù nhân xấu số.
* *
Thời gian thấm thoát trôi qua, thằng bé con chào đời vào cái đêm cùng
với một phạm nhân trốn trại đã sáu tuổi. Thằng bé mặt mũi khôi ngô, da
dẻ trắng trẻo như con trai thành phố. Nó đã vào lớp một, hàng ngày mẹ
nó đèo xe đạp qua chiếc cầu treo mới được bắc từ làng Cùng sang bờ
sông phía trại giam theo "chương trình 135" của chính phủ. Trong lớp
nó học, có cả con các phạm nhân.
Sáu năm trôi qua, thằng bé cứ lớn lên trong vòng tay ôm ấp của mẹ nó.
Nó đâu có biết rằng cái đêm nó cất tiếng khóc chào đời, ở phía bờ sông
bên kia, sau lớp hàng rào sắt, cha nó – Tên tù nhân mặc áo số 53037 đã
trốn nơi giam giữ để sang với nó nhưng số phận phủ phàng đã phải nằm
vĩnh viễn dưới lớp rào sắt. Trước khi giã biệt cõi đời chỉ thốt lên
được một câu : Con ơi! Tiếng gọi tuyệt vọng của người cha thoát ra
theo những bọt nước lục bục từ dưới đáy sông sâu thăm thẳm.
Và mẹ nó, người đàn bà xóm núi vẫn sống âm thầm trong sự chờ đơi. Cứ
mỗi chiều khi tiếng kẻng báo hiệu hết giờ làm việc của tù nhân, cô lại
đăm đắm ngóng sang phía trại giam. Đêm nào bờ sông bên đó có tiếng
súng nổ, người cô cứ giật thon thót, mồ hôi vã ra như tắm...
24/8/2011
TTa
